بنای تاريخی ارگ
عليشاه در نزديکی ميدان شهرداری تبريز جای گرفته است. اين مجموعه تاريخی در
برگيرنده مدرسه، مسجد و خانقاه است که در زمان تاج الدين عليشاه جيلانی از
امرای گورکانيان در قرن هشتم هجری ساخته شده است. ارگ عليشاه و مجموعه آن در
زمان ساخت آن، شاخص ترين بنای شهر تبريز بوده که به نوشته جهانگردان تاريخی،
تنها بنای شهر تبريز بوده که از دور دست ديده می شده است. در ساخت اين بنا
ساروج و مصالح ساختمانی بادوام به کار رفته است. زلزله ويرانگر تبريز در قرن
دهم که شهر تبريز را با همه بناهای تاريخی اش ويران کرد، بخش اعظم اين مجموعه
را نيز فرو ريخت. با اين حال بخشی از ديوارهای بلند اين مجموعه بر جای ماند
تا يادگار پايداری در برابر اين پديده طبيعی مهيب باشد، گرچه شکستگی بزرگی در
بدنه ارگ از اين زلزله پديدار شد. در زمان مشروطيت و قيام مردم تبريز، اين
بنای تاريخی باز هم سنگر مبارزان مشروطه خواه و نيروهای ستارخان و باقرخان
قرار گرفت و در برابر شليک توپخانه محمدعلی شاه قاجار ايستاد. يادگار مبارزه
آزادی خواهان با استبداد در جای گلوله های توپ بر ديوارهای ارگ هنوز پا
برجاست.
پس از انقلاب، از
محوطه تاريخی ارگ عليشاه مصلای تبريز استفاده شد. به سبب کاربری جديد اين
محوطه، محدوديت های ويژه ای برای رفت و آمد و بازديد از اين مجموعه برقرار شد
که دسترسی گردشکران را به اين مجموعه در سالهای گذشته با محدوديت مواجه کرده
است.
اين بنای 700
ساله که يادگار آسيب های طبيعی و تاريخی دوران گذشته را بر چهره دارد، اکنون
در ميان انبوه داربست ها و ميله های فلزی چهره خود را پوشانده است.