|
امروزه ضعف، خستگي و سرگيجه، از جمله مسائل و شكايات رايج است. خيليها
گله دارند كه احساسهاي نامطلوبي را در طول روز تجربه مي كنند و توان و
نيرويشان در حد قابل قبول نيست. اين قبيل شكايتها مي توانند علل
گوناگوني داشته باشند، بنابراين آن چه در درجه اول اهميت دارد، تشخيص
درست علت هاي اين مشكلات است.
واژه «سرگيجه» كه توسط بسياري از افراد به كار گرفته مي شود، مي تواند
بيانگر حالتهاي كاملاً متفاوتي باشد. به طور كلي يك مفهوم آن «سرگيجهِ
حقيقي» است؛ يعني وضعيتي كه فرد احساس مي كند فضاي اطرافش در حال چرخش
است. اما غالباً وقتي افراد از سرگيجه گله ميكنند، منظورشان اين است كه
احساس ضعف و سبكي در سر دارند يا چشمشان سياهي مي رود. بنابراين اگر
براي رفع اين مشكل به پزشك مراجعه كنيد، احتمالاً اولين كاري كه او
انجام مي دهد تشخيص اين مسئله است كه شما دقيقاً چه مشكلي داريد و چه
حالتي را تجربه كردهايد.
بدن انسان به چند ساعت خواب در شبانه روز نياز دارد؟
اصولاً ابتدايي ترين علت خستگي ممكن است كم بودن ميزان استراحت باشد؛
و شايد شما به دنبال يافتن يك معيار ثابت براي ميزان «كافي» خواب
باشيد. اما بايد توجه داشت كه افراد مختلف از اين لحاظ با يكديگر تفاوت
دارند. بعضي ها در يك شبانه روز با كمتر از شش ساعت خواب قادر به انجام
فعاليتهايشان هستند و بعضي ديگر به بيشتر از نُه ساعت خواب نيازمندند.
معمولاً افراد مضطرب ، افسرده و منزوي به خواب بيشتري نياز دارند.
 خواب ناکافي
يکي از شايع ترين دلايل خستگي،کم خوابي است.
قطع تنفس در خواب (Sleep Apnea)
بعضي افراد با اين که شبانه ? ساعت يا بيشتر هم مي خوابند،باز هم در طول روز
خسته اند. Sleep Apnea در واقع قطع موقتي تنفس در خواب است که مدت چندين ثانيه
طول مي کشد.هر بار که شما دچار اين حالت مي شويد براي لحظاتي از خواب بيدار مي
شويد و ممکن است خود شما هم از اين بيدار شدن هاي کوتاه اطلاعي نداشته باشيد.
راه حل: در صورت اضافه وزن، وزن خود را کم کنيد، سيگار را ترک کنيد.
غذاي ناکافي
تغذيه ناکافي هم يکي ديگر از دلايل خستگي است.همچنين خوردن غذاهاي اشتباه! مي
تواند چنين مشکلي ايجاد کند.اگر شما روز خود را با خوردن شيرينيجات شروع مي
کنيد،گلوکز خون شما به سرعت افزايش مي يابد و به همان سرعت نيز پايين مي آيد در
نتيجه شما پس از مدت کوتاهي احساس کسالت و خستگي مي کنيد.
راه حل: هميشه يک صبحانه کامل بخوريد.سعي کنيد صبحانه شما شامل پروتئين و
کربوهيدرات هاي کمپلکس باشد مانند تخم مرغ و غلات.اين ترکيب غذايي يک منيع
انرژي است که به تدريج در اختيار سلول هاي بدن شما قرار مي گيرد.
 |
كمبود موادغذايي از جمله پروتئين، مواد كالريزا و ويتامينها مي تواند
باعث ايجاد خستگي شود. |
کم خوني (Anemia)
آنمي يکي از دلايل خستگي در خانم هاست و زماني اتفاق مي افتد که اکسيژن کافي
توسط گلبول هاي قرمز در اختيار سلول هاي بدن قرار نمي گيرد. دليل کم خوني
همچنين مي تواند خونريزي داخلي يا کمبود آهن ، فوليک اسيد و يا ويتامين 12 B
باشد. کم خوني همچنين ممکن است بدليل بيماريهاي مزمني همچون ناراحتي ها ي کليوي
باشد که علائم آن به صورت گيجي ، احساس سردي و بي حوصلگي بروز کند. آنمي با يک تست خون
ساده قابل تشخيص است.
راه حل: درمان آنمي به علت
ايجاد کننده آن بستگي دارد.مثلا آنمي کمبود آهن(Iron Deficiency Anemia) با کمک
مکمل غذايي آهن يا غذاهاي داراي آهن مانند گوشت،جگر،لوبيا،اسفناج، بروکلي درمان
می شود که در صورت مداواي صحيح ، احساس خستگي شما نيز تا بعد از 30 روز حتما
مرتفع مي شود.
افسردگي
افسردگي علاوه بر اينکه بر روي روان اثرات سوء مي گذارد،بلکه باعث اختلالات
فيزيکي مانند خستگي، سردرد و بي ميلي جنسي مي شود.اگر به مدت ? هفته يا بيشتر
به اين علايم دچار شديد،احتمالا به افسردگي دچار شده ايد.افسردگي به خوبي به
روان درماني و دارو پاسخ ميدهد.براي درمان حتما به پزشک مراجعه کنيد.
 |
شايع ترين علت خستگي درازمدت افسردگي است. در اين موارد، خستگي ممكن
است با اختلال هايي در خلق و روحيه، اشتها و خواب همراه باشد.
|
کم کاري تيروئيد (Hypothyroidism)
تيروئيد يکي از غدد درون ريز بدن است که در گردن و جلوي حنجره واقع شده است.اين
غده متابوليسم و سوخت و ساز بدن را کنترل مي کند.هنگامي که فعاليت اين غده کم
مي شود شما دچار خستگي و کسالت مي شويد.
راه حل:يک تست خون مي تواند کم بودن هورمون هاي تيروئيد شما را تاييد
کند.هورمون هاي سنتتيک که توسط پزشک شما تجويز مي شوند به راحتي متابوليسم بدن
شما را به حالت عادي بر مي گردانند.
خوردن کافئين زياد
همه ما مي دانيم که خوردن کافئين باعث افزايش هوشياري و تمرکز مي شود.اما
محققان به اين نتيجه رسيده اند که خوردن مقادير زياد مواد غذايي حاوي کافئين
ممکن است باعث ايجاد خستگي شود.
راه حل: از خوردن قهوه،چاي،شکلات و داروهاي حاوي کافئين به مقدار زياد پرهيز
کنيد.
عفونت پنهان مجراي ادرار
معمولا عفونت مجراي ادرار با علائمي چون سوزش ادرار و احساس ادرار فراوان داشتن
شناخته مي شود.اما اين عفونت بعضي وقت ها هيچ علامتي غير از خستگي ندارد.
راه حل:يک تست ادرار مي تواند وجود يا عدم وجود اين عفونت را تاييد کند.با پزشک
خود مشورت کنيد.اين عفونت و خستگي ناشي از آن به راحتي در عرض يک هفته از بين
مي رود
ديابت
در افراد ديابتي گلوکز در خون باقي مي ماند و توسط سلول ها استفاده نمي شود و
به انرژي تبديل نمي شود.در نتيجه بدن به کمبود انرژي و خستگي دچار مي شود.
راه حل: براي تاييد ابتلا يا عدم ابتلا به ديابت به پزشک مراجعه کنيد.اين
بيماري نيز قابل کنترل است.
بيماري هاي قلبي
بيماري هاي قلبي خصوصا در سنين بالا باعث ايجاد خستگي حتي در حين انجام کارهاي
ساده روزانه مي شوند.
راه حل: مشورت با پزشک و استفاده مرتب از داروهاي تجويز شده و تغييراتي در سبک
زندگي،باعث تحت کنترل در آمدن بيماري هاي قلبي مي شوند.
حساسيت هاي غذايي
بسياري از پزشکان بر اين عقيده اند که آلرژي به بعضي مواد غذايي مي تواند باعث
خواب آلودگي و خستگي شود.چنانچه پس از خوردن بعضي مواد غذايي خاص دچار کسالت
ميشويد،احتمال حساسيت به آن ماده غذايي را در نظر بگيريد.
راه حل: مي توانيد با پزشک خود مشورت کنيد و يا اينکه از خوردن مواد غذايي که
اين حالت را در شما به وجود مي آورند خودداري کنيد.
نقش مسموميت
در ايجاد خستگي
مسموميت چه به صورت بلع مواد سمي و چه استنشاق آنها، مي تواند موجب
خستگي شود. براي مثال، امروزه مونواكسيدكربن و فلزهاي سنگين موجود در
هواي شهرهاي بزرگ از جمله عوامل مسموميتزا هستند؛ و اگر شما مدتي
طولاني در ترافيك شهر، از اين هواي آلوده استنشاق كنيد، علت خستگي تان
ممكن است «مسموميت» باشد. در ضمن لازم است اشارهاي هم به داروها
بكنيم؛ بعضي داروها مستقيم يا غيرمستقيم مي توانند باعث ايجاد خستگي
شوند؛ از جمله داروهاي خواب آور و آرام بخش، ضدحساسيتها و اغلبِ داروهاي
مسكـّن. گاهي بعضي داروها بر كيفيت خواب اثر مي گذارند و افراد مصرف
كننده به رغم كافي بودن زمان خوابشان، احساس خستگي مي كنند.
بنابراين ضروري است كه داروها تنها با نظر پزشك مصرف شوند.
راه حلي سريع براي خستگي هاي متوسط
چنانچه شما به خستگي متوسط که هيچ دليل خاص پزشکي براي آن پيدا نشده است
دچاريد،ممکن است ورزش کردن يک راه حل خوب باشد.يک پياده روي يا دوچرخه سواري 45
دقيقه اي به مدت 3 روز در هفته راه بسيار مناسبي براي غلبه بر خستگي است.
آيا ممكن است بعد از انجام بررسيها، علت مشخصي براي خستگي درازمدت
يافت نشود؟
بله؛ اصطلاحي وجود دارد به نام «
سندرم خستگي مزمن »(Chronic
Fatigue Syndrome) ؛
كه در اين حالت
خستگي شديد و طولاني مدت و مشكلات خفيف عمومي از قبيل گلودرد و بدن
دردهاي گذرا مشاهده ميشود. اين بيماري معمولاً زنان 20 تا 45 ساله را
مبتلا مي كند و غالباً در كساني ديده مي شود كه زندگي فعال و پر استرسي
دارند. در گذشته تصور مي شد علت اين بيماري ويروسها باشند، اما امروزه
به نظر مي رسد علت آن مجموعه اي از استرس ، افسردگي و احتمالاً آلرژي
باشد.
چنانچه شدت خستگي شما به حدي است که از عهده کارهاي روزانه خود بر نمي
آييد،احتمال ابتلا به اين بيماري وجود دارد.
راه حل: مشورت با پزشک و انجام دادن بعضي تمرينات بدني خاص و تغييراتي در سبک
زندگي باعث بهبودي مي شود.
منبع: مقاله "علت
خستگي مفرط و راه هاي غلبه بر آن" برگرفته از سایت گروه سلامت سيمرغwww.seemorgh.com/health(پزشکان بدون مرز)
و مقاله "7 دلیل خستگی" تهیه کننده:
دكتر پوريا صرامي فروشاني برگرفته از سایت
http://www.tebyan.net/nutrition_health
گردآورنده: منصوره فرهنگ نیا
|
